E-ihracat Türkiye için önemli bir ihracat kapısı açmaktadır. Elektronik ihracat anlamına gelen e-ihracat ile Türkiye'den yurtdışına mal ve hizmet ticareti yapılabilmektedir. Ticaret bakanlığı 5986 ve 5973 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ile ihracat ve e-ihracat yapan şirketlere belirli destekler vermektedir. Bu desteklerden faydalanabilmeniz için belirli koşulları yerine getirmeniz gerekir. Özellikle yeni girişimcilerin e-ihracat desteklerinden faydalanabilmek için iş planlamalarını doğru yapmaları gerekir. Aksi takdirde bazı desteklerden faydalanmak hiçbir zaman mümkün olmayabilir.
Netpoint Digital olarak global e-ticaret danışmanlığı yaptığımız şirketler için tüm çalışmaları e-ihracat desteklerinden faydalanılabilecek şekilde yapmaktayız. Bu yazımızda e-ihracat desteklerinden nasıl faydalanabileceğinizin ipuçlarını vereceğiz.
E-ihracat nedir?
Elektronik ihracat (e-ihracat), uzaktan iletişim araçları kullanılarak, basitleştirilmiş gümrük beyannamesi (BGB) veya gümrük beyannamesi (TCGB) ile başka bir ülkeye yönelik gerçekleştirilen ve e-ticaret olarak beyan edilen mesafeli mal satışını ifade eder.
E-ihracat devlet destekleri nelerdir?
E ihracat devlet desteği için mal ihracatının desteklenmesine yönelik olarak hazırlanan iki farklı Cumhurbaşkanı Kararı bulunmaktadır:
- 5986 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: E-İhracat Destekleri Hakkında Karar.
- 5973 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı: İhracat Desteklerine İlişkin Karar.
Farkları:
Her iki Karar da mal ihracatının desteklenmesini amaçlar.
5986 Sayılı Karar (E-İhracat Destekleri)
Bu karar, e-ihracat yoluyla yurt dışına pazarlama yapan ihracatçıların rekabet gücünün geliştirilmesini, ülkenin e-ihracat yoluyla ticaretinin artırılmasını ve B2B ihracat modelinden B2C (doğrudan tüketiciye) ihracat modeline geçişin sağlanmasını hedefler. Bu karar kapsamında şirketler; dijital pazaryeri tanıtım, sipariş karşılama, çevrim içi mağaza ve hedef ülke e-ticaret paydaşlarından alınan hizmetler ve pazaryeri komisyon desteğinden faydalanabilirler.
Perakende e-ticaret siteleri, pazaryerleri, B2B platformları ve E-ihracat konsorsiyumları ise bu desteklere ek olarak e-ihracat tanıtım desteği, depo kira desteği, pazara giriş rapor desteği gibi desteklerden de faydalanabilirler.
5973 Sayılı Karar (İhracat Destekleri)
Bu karar ve ilgili genelgeleri, 5986 sayılı Karar ile birbirini tamamlayıcı niteliktedir. Şirketler, bu karar kapsamında Pazara Giriş Rapor Desteği, Marka Tescil Desteği vb. desteklerden ve prefinansman imkanından yararlanabilirler. Bu nedenle, şirketlerin Pazara Giriş Rapor Desteği, E-İhracat Tanıtım Desteği ve Depo Kira Desteği gibi desteklerden 5986 sayılı Karar kapsamında faydalanması mümkün değildir.
E-ihracat desteği nedir?
E ihracat destekleri, yararlanıcılar ve işbirliği kuruluşlarının e-ihracata hazırlanması, yurt dışı pazarlarda ve pazaryerlerinde Türk ürünlerinin ve markalarının çevrim içi sergilenmesi ve tanıtılması, yurt dışı siparişlere ilişkin hızlı teslimatın sağlanmasına yönelik giderlerinin desteklenmesi ve şirketlerin e-ihracat gerçekleştirmelerine imkân sağlayacak E-İhracat Konsorsiyumları ile Türkiye E-İhracat Platformuna yönelik faaliyetlere ilişkin giderlerin desteklenmesi amacıyla düzenlenmiştir.
Bu kapsamda faydalanılabilecek e ihracat desteği kalemleri şunlardır:
- Pazara Giriş Rapor Desteği
- Dijital Pazaryeri Tanıtım Desteği
- E-İhracat Tanıtım Desteği
- Sipariş Karşılama Hizmeti Desteği
- Depo Kira Desteği
- Yurt Dışı Pazaryeri Entegrasyon Desteği
- Çevrim İçi Mağaza ve Hedef Ülke E-Ticaret Paydaşlarından Alınan Hizmetler Desteği
- Pazaryeri Komisyon Gideri Desteği
- Sektörel Ticaret ve Alım Heyeti Desteği
- E-İhracat Tanıtım Projesi Desteği
- E-İhracatı Geliştirme Projesi Desteği
- Türkiye E-İhracat Platformu Desteği
Bu destekler, yararlanıcılara (şirketler, pazaryerleri, perakende e-ticaret siteleri, B2B platformları, E-İhracat Konsorsiyumları) ve işbirliği kuruluşlarına (Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM), Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK), İhracatçı Birlikleri, Ticaret ve/veya Sanayi Odaları, Organize Sanayi Bölgeleri, sektörel çatı kuruluşları, mala ilişkin e-ticaret sektörlerinde faaliyet gösteren dernekler, birlikler, işbirliği kuruluşları tarafından kurulacak şirketler ve E-İhracat Konsorsiyumları) yönelik iki ayrı bölümde değerlendirilmektedir
Kendi Ürünlerini Satmak İsteyen Şirketlere Yönelik E-ihracat Destekleri
Dijital Pazaryeri Tanıtım Desteği:
Yararlanıcıların yurt dışı pazaryerleri üzerinden gerçekleştirdiği dijital reklam üzerinden dönen toplam satışlarının %20'sini aşmayan dijital pazaryeri tanıtım giderlerinin %50 oranında ve her pazaryeri için 3 yıl süresince desteklenmesidir. Hedef ülkelerde bu oran %70 olabilir. Bu destek, 2025 yılı için, şirketlerin kademelerine göre yıllık 28.615.135 TL'yi geçemez.
Sipariş Karşılama Hizmeti Desteği:
İlgili ülkedeki toplam e-ticaret satışlarının %10'unu aşmayan sipariş karşılama hizmetlerine ilişkin giderler, %50 oranında ve her bir ülke için en fazla 3 yıl desteklenir. Bu destek, 2025 yılı için şirketler için yıllık 28.615.135 TL'yi geçemez.
Çevrim İçi Mağaza ve Hedef Ülke E-Ticaret Paydaşlarından Alınan Hizmetler Desteği:
Bu destekten, bir önceki takvim yılındaki Gümrük Beyannamesi (GB) ile beyan edilen ihracat tutarı ve Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi (BGB) ile e-ticaret olarak beyan edilen ihracat tutarı toplamının 1.000.000 ABD Doları üzerinde olduğu tespit edilen şirketler yararlanabilir. Bu destek, Çin Halk Cumhuriyeti, Hindistan, Japonya, Brezilya gibi nüfusu 100 milyonun üzerinde olan ülkelerdeki yurt dışı pazaryerlerinde çevrim içi mağaza açılması ve ilgili e-ticaret paydaşlarından alınan hizmetlere ilişkin giderleri kapsar. Destek, her ülke için 3 yıl süresince ve %50 oranında, 2025 yılı için yıllık en fazla 5.721.340 TL'ye kadar desteklenir.
Pazaryeri Komisyon Gideri Desteği:
Amerika Birleşik Devletleri, Brezilya, Çin Halk Cumhuriyeti, Endonezya, Filipinler, Hindistan, Mısır, Suudi Arabistan gibi belirlenen ülkelerdeki yurt dışı pazaryerlerine ve belirli yurt dışı pazaryerlerine ilişkin komisyon giderlerinin desteklenmesidir. Bu giderler 3 yıl süresince ve %50 oranında desteklenir. Bu destek, 2025 yılı için şirketlerin kademelerine göre yıllık 2.860.670 TL'yi geçemez.
Şirketlerin Pazara Giriş Rapor Desteği, E-İhracat Tanıtım Desteği ve Depo Kira Desteği'nden yararlanmaları mümkün değildir. Bu desteklere ilişkin olarak şirketler, 5973 sayılı İhracat Desteklerine İlişkin Karar'ın ilgili hükümleri kapsamında faydalanabilmektedirler.
E-ihracat Desteklerinde Faydalanabilmek İçin Yapılması Gerekenler
İhracatçı Birliğine Üye Olma Şartı
Desteklerden faydalanmak isteyen yararlanıcıların ihracatçı birliğine üye olmaları gerekmektedir. İhracatçı birlikleri aynı zamanda yararlanıcıların destek başvurusunda bulunacakları incelemeci kuruluş olarak belirlenmiştir.
DYS Kayıt Zorunluluğu ve MERSİS Bilgilerini Güncelleme Şartı
Yararlanıcıların ve işbirliği kuruluşlarının Destek Yönetim Sistemi (DYS)'ne kayıt olmaları zorunludur. Ayrıca, MERSİS kaydı zorunlu olan yararlanıcıların, tanımlama işlemlerinin yapılabilmesi için başvurudan önce Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) kayıtlarını güncellemeleri ve faaliyet gösterdikleri sektör bilgisini (NACE kodu) doğru ve eksiksiz olarak belirtmeleri gerekir.
Destek Yönetim Sistemi ile ilgili rehber yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.
Tek Statü ile Desteklerden Yararlanma Şartı
Desteklerden yararlanmak isteyenler öncelikle kapsama alınma başvurusu yaparak statülerini (şirket, pazaryeri, perakende e-ticaret sitesi, B2B platformu, e-ihracat konsorsiyumu) belirler. Yararlanıcılar sadece "tek bir yararlanıcı statüsü" ile Karar kapsamındaki desteklerden yararlanabilirler.
Türk Ürünü Şartı
5986 sayılı Karar ile sadece Türk ürünlerinin e-ihracatına ilişkin faaliyetler desteklenir. Desteğe konu ürünün Türk ürünü olarak kabul edilebilmesi için üretim sürecinin tamamının veya bir bölümünün Türkiye'de gerçekleştirilmesi gerekir.
KTÜN/GTİN Bilgisi Şartı
Üründe ve satışa sunulduğu platformda Küresel Ticari Ürün Numarası (KTÜN/GTIN) bilgisi ve Türkiye'ye ait üretim yeri bilgisi aranır. Alınan KTÜN numarasında üretim yerinin Türkiye olarak girilmesi gerekmektedir.
Yurt İçi ve Yurt Dışı Marka Tescil Zorunluluk Şartı
Destek başvurusunda bulunulan yararlanıcının desteğe konu ürünlerinin markasına ilişkin yurt içi tescil belgesinin ve yurt dışı tescil başvurusunun başvuru sahibi yararlanıcı, organik bağı olan şirket veya holding ve holding bünyesinde bulunan şirketlerden herhangi birinin adına olması gerekir. Marka tescil başvurusu ilk olarak yurt içinde gerçekleşmeyen markalar destekten faydalanamaz.
Yurt dışında marka tescili konusunda detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.
Türk Ürünlerinin İmajına Zarar Verilmemesi Şartı
Gerçekleştirilecek tanıtım ve faaliyetler ile dijital platformlarda listelenen ürünlerde; Türk ürünü ve ülke imajına zarar verilmemesi esastır.
Uzaktan Erişim Entegrasyon Bilgisi (API/EDI) Şartı (Gerektiğinde)
Yararlanıcıların, platformlar üzerinden Karar kapsamında alınacak desteklere ilişkin gerekli hesaplamaların yapılabilmesi amacıyla, destekten yararlanılacak platformlara ait uzaktan erişim entegrasyon bilgisini (API/EDI) incelemeci kuruluşa sunması gerekecektir. Bu bilgi temin edilemediği durumlarda, Genel Müdürlük ve incelemeci kuruluş tarafından platforma veya manipüle edilemeyen raporlama ekranlarına uzaktan erişim sağlanabilmesi gerekir.
E-ihracat Yurtdışı Pazaryeri Satış Destekleri
Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı'nın E-İhracat Destekleri kapsamında, yurt dışında Amazon gibi pazaryerlerinde satış yapmak isteyen şirketler için faydalanılabilecek destekler bulunmaktadır.
Şirketlerin (Türk Ticaret Kanununun 124. maddesinde belirtilen şirketler ile kooperatifler ve birlikleri) yararlanabileceği destekler şunlardır
Dijital Pazaryeri Tanıtım Desteği
Yurt dışı pazaryerleri üzerinden gerçekleştirilen dijital reklam üzerinden dönen toplam satışların %20'sini aşmayan dijital pazaryeri tanıtım giderleri desteklenir.
Destek oranı %50, hedef ülkelerde ise %70 olabilir.
Her pazaryeri için 3 yıl süreyle verilir.
2025 yılı için yıllık destek üst limiti şirketler için 28.615.135 TL'dir.
Bu destek, tıklama başına ödeme, görüntüleme reklamı ve ürüne ilişkin yorum hizmetlerine ait giderleri kapsar.
Sipariş Karşılama Hizmeti Desteği
İlgili ülkedeki toplam e-ticaret satışlarının %10'unu aşmayan sipariş karşılama hizmetlerine ilişkin giderler desteklenir.
Destek oranı %50 olup, hedef ülkelerde ilave 20 puan artırılabilir.
Her bir ülke için en fazla 3 yıl süreyle verilir.
2025 yılı için, şirketler için yıllık üst limiti 28.615.135 TL'dir (depo kira desteği ile birlikte).
Kapsamı; birim başına sipariş karşılama hizmeti gideri (iade kabul dâhil) ve depolama giderleridir. Sipariş karşılama hizmeti, Bakanlığın listesinde yer alan firmalardan veya doğrudan ilgili pazaryerlerinden alınabilir.
Çevrim İçi Mağaza ve Hedef Ülke E-Ticaret Paydaşlarından Alınan Hizmetler Desteği
Bu destekten, bir önceki takvim yılındaki Gümrük Beyannamesi (GB) ve Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi (BGB) ile beyan edilen ihracat tutarı toplamı 1.000.000 ABD Doları üzerinde olan şirketler yararlanabilir.
Destek; Çin Halk Cumhuriyeti, Hindistan, Japonya, Brezilya gibi nüfusu 100 milyonun üzerinde olan ülkelerdeki yurt dışı pazaryerlerinde çevrim içi mağaza açılması ve ilgili e-ticaret paydaşlarından alınan hizmetlere ilişkin giderleri kapsar.
Destek oranı %50, her ülke için 3 yıl süresince verilir.
2025 yılı için yıllık üst limiti 5.721.340 TL'dir.
Pazaryeri Komisyon Gideri Desteği
"EK-Hedef Ülkeler Listesi-C"de yer alan ülkelerdeki (Amerika Birleşik Devletleri, Brezilya, Çin Halk Cumhuriyeti, Endonezya, Filipinler, Hindistan, Mısır, Suudi Arabistan) yurt dışı pazaryerlerine ve "EK-Hedef Ülke/Pazaryeri Listesi-D"de yer alan pazaryerlerine ilişkin komisyon giderleri desteklenir.
Destek oranı %50, 3 yıl süresince verilir.
2025 yılı için şirketlerin kademelerine göre yıllık üst limiti 2.860.670 TL'dir.
Sıkça sorulanlar
E-ihracat nedir ve Türkiye için neden önemlidir?
E-ihracat, Türkiye’den yurt dışına elektronik kanallar üzerinden mal ve hizmet satışının gerçekleştirilmesini ifade eder.
Bu model, KOBİ’lerin düşük maliyetle global pazarlara açılmasını mümkün kılar.
Türkiye için e-ihracat, ihracatı tabana yayan ve döviz gelirini artıran stratejik bir büyüme alanıdır.
E-ihracat devlet destekleri hangi yasal düzenlemelere dayanır?
E-ihracat destekleri, 5986 ve 5973 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında düzenlenmektedir.
5986 sayılı Karar doğrudan e-ihracata yönelik destekleri kapsarken, 5973 sayılı Karar genel ihracat desteklerini içerir.
Bu iki karar birbirini tamamlayıcı niteliktedir ve doğru planlama ile birlikte kullanılabilir.
E-ihracat desteklerinden faydalanmak için temel şartlar nelerdir?
Şirketlerin ihracatçı birliğine üye olması ve Destek Yönetim Sistemi (DYS)’ne kayıt yaptırması zorunludur.
Ayrıca MERSİS bilgilerinin güncel olması, doğru statüyle başvuru yapılması ve Türk ürünü şartının sağlanması gerekir.
Marka tescili, GTIN bilgisi ve yurt dışı marka başvurusu da kritik ön koşullar arasındadır.
Amazon gibi yurt dışı pazaryerlerinde satış yapan şirketler hangi desteklerden yararlanabilir?
Amazon üzerinden satış yapan şirketler dijital pazaryeri tanıtım, sipariş karşılama, pazaryeri komisyon ve çevrim içi mağaza desteklerinden faydalanabilir.
Bu destekler reklam, lojistik ve operasyon maliyetlerini önemli ölçüde azaltır.
Doğru yapılandırıldığında e-ihracat yatırımlarının %40–60’ı desteklerle dengelenebilir.
E-ihracat desteklerinde doğru planlama neden bu kadar önemlidir?
Destek sistemleri belirli süreler, üst limitler ve öncelik sıralamalarıyla çalışır.
Yanlış planlama yapılırsa bazı desteklerden ilerleyen dönemlerde faydalanmak mümkün olmayabilir.
Bu nedenle e-ihracat sürecinin en baştan desteklere uygun şekilde kurgulanması kritik öneme sahiptir.